Canadese man, Taiwanese vrouw, schattig dochtertje van 3. We ontmoetten dit gezin in een Familymart tijdens onze en hun lunchpauze. De man was 13 jaar geleden op de bonnefooi naar Taiwan vertrokken. Al snel verloor hij zijn hart aan het prachtige Taiwan en aan zijn prachtige inmiddels echtgenote. Hij werkt als leraar Engels. Vandaag was hun laatste dag van een driedaagse trip vanuit woonplaats Taichung naar de zuidelijke stranden waar wij gisteren ook waren.
Damocles
‘Elke dag in Taiwan is een feest’, zo vertelde hij. De natuur, de vriendelijkheid en openheid van de mensen, het leven bij de dag. En er is altijd werk. Ze hadden ook even in Canada en op andere plekken gewoond, maar er ging voor hen toch niets boven Taiwan.
‘En de situatie met vasteland-China?’, waagden we hem te vragen. Ja, dat is toch wel een dingetje. Een zwaard van Damocles, een constante dreiging dat vasteland-China ineens binnenvalt en dat het onbezorgde leven in Taiwan van de ene op de andere dag onmogelijk wordt. En de laatste tijd wordt die dreiging alleen maar sterker, het is voorpaginanieuws in westerse media, zijn Canadese familie is bezorgd. Taiwanese echtgenote heeft een Canadees paspoort, en hun dochtertje ook. Als de nood aan de man komt, dan kunnen ze direct weg.
Persoonlijk vluchtplan
Hij vertelde dat veel Taiwanezen een persoonlijke vluchtroute hebben georganiseerd, vaak via familieconnecties in het buitenland. Zijn Taiwanese schoonfamilie leeft al een paar generaties met de constante dreiging van een machtsgreep van vasteland-China. Voor hen is die dreiging een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven. ‘We leven bij de dag. Elke dag in Taiwan is een feest’, zo herhaalde hij tenslotte met toch een brede glimlach. Dochtertje vond het nu wel lang genoeg duren, die praatjes van haar vader met die vreemde fietsmensen. Het gezin vertrok, we namen hartelijk afscheid. Vergeten foto te maken.
Nederland spreekt een woordje mee
Het Taiwanese TSMC is de grootste fabrikant van computerchips ter wereld. Het bedrijf heeft 8 productievestigingen in Taiwan, 2 in vasteland-China en 1 in de USA. Het Nederlandse ASML is de belangrijkste wereldspeler op de markt van machines waarmee computerchips kunnen worden gemaakt. TSMC is natuurlijk een belangrijke klant van ASML en beschikt over de allernieuwste technologie van ASML. Vasteland-China wil ook graag kunnen beschikken over die nieuwste ASML-machines. Maar Biden wil dat niet, en heeft met succes druk uitgeoefend op het Nederlandse kabinet om ASML te verbieden die nieuwste machines aan vasteland-China te leveren. Europa en Amerika azen op nieuwe westerse vestigingen van TSMC, om minder afhankelijk te zijn van de grillen van de wereldmarkt zoals die zich in de afgelopen corona-jaren voordeden. Maar zo’n gril zou ook zomaar de inname van Taiwan door vasteland-China kunnen zijn. Als vasteland-China morgen de baas wordt in Taiwan, kunnen ze dan illegaal wel beschikken over de ASML-machines van TSMC?… Zet het ASML-exportverbod naar vasteland-China alleen maar meer druk op vasteland-China om de macht in Taiwan over te willen nemen?…
Massale uittocht
Het Canadees-Taiwanese gezin dat we vandaag ontmoetten heeft een concreet vluchtplan voor de onverhoopte ‘doem-dag’. Als het zover komt, dan kunnen ze weg en gaan ze weg. Net als veel andere Taiwanezen, vooral natuurlijk de hoger opgeleide middenklasse die elders op de wereld ook een goed bestaan kan opbouwen. Als vasteland-China Taiwan binnenvalt, dan kun je dus een brain-drain verwachten, een uittocht van talent en van economisch potentieel.
Vragen, vragen, vragen
Wat wij ons dan afvragen: zou het bedrijf TSMC ook zo’n soort vluchtplan hebben, of een ‘ontmantelingsplan’? Kan vasteland-China die ASML-technologie veroveren en vervolgens analyseren en nabouwen? Of kan dat helemaal niet zonder ‘handleiding’? Of, zo fantaseren we maar, heeft TSMC een ASML-machine-vernietigingsplan klaarliggen voor als het doemscenario van de vasteland-China-machtsgreep zich voordoet? Of, zo fantaseren we verder, zou vasteland-China juist geen bruuske machtsgreep plegen, omdat ze weten dat de daarmee het risico lopen om een ‘kip met gouden eieren’ te gaan slachten? Is de aanwezigheid van TSMC voor Taiwan juist een bijzondere vorm van bescherming, omdat het China noodzaakt tot vriendelijke diplomatie?!…. Die laatste zin is in elk geval ons wensdenken. Maar we zijn wel benieuwd hoe dit verhaal zich in de werkelijkheid verder gaat ontwikkelen.
Foto’s van de dag
We starten vandaag met goed fietsweer en mooie fietswegen.
Onderweg zien we lychees in de bomen hangen.
Héél véél grafmonumenten gezien de afgelopen weken.
Sinds een paar succesvolle YouTube video’s is deze baai in Wanlitong dé plek van Taiwan geworden om te snorkelen en te duiken. In de weekenden is het er filezwemmen. Nu werden er opnames gemaakt met een drone van twee hele mooie dames.
Mooi fietspad langs de zee.
Deze prachtige bougainvillea…
…maakte het drukke verkeer op de route een beetje goed.
Zo af en toe een versierde boog, die naar een dorpje in de bergen leidt.
Tempel tussen de vissen.
Weer een andere tempel, vissen en zonnepanelen.
Ook in Taiwan wordt blijkbaar moederdag gevierd.
Onze homestay-eigenaar verzamelt scooters, fietsen en nog meer. Onze fietsen konden er prima bij staan.
Dag 18 Kenting – Dongang 83 km
Heerlijke lanterfant dag, met juist goed dat jullie geen foto vh gezin hebben gemaakt zijn ze ook niet te traceren in een data bank van China..prachtige rijstvelden en bloeiende planten…juweeltjevh oog en een fraai onderricht over ASML..Keep up the spirit.
China is in haar history enkel aangevallen, bezet, vernederd en heeft nog nimmer een ander land binnen gevallen op de klassieke oorlogszuchtige manier. Ze zijn in hun historie erg veel bezet en heel veel vernederd door het westen. En wij praten maar de Chinezen komen. Het is mijn stellige overtuiging dat China niet oorlog manier een land zal binnenvallen. Wel op de zijderoute manier, economische overname. HongKomg is ook middels overleg gegaan. Daarna wilde China een stempel op HK drukken. En waren de HK nemen 8n algemene zin erg onaardig tegen vasteland Chinezen, wat zij boeren vonden met soms veel te veel geld, die hun huizen en bedrijven kochten, en dat heeft kwaad bloed gezet in China en tot andere aanpak van China geleidl Het is mijn stellige overtuiging dat Taiwan uiteindelijk vreedzaam bij China gaan horen. Amerika en Europa moeten China met hun agressieve benadering niet gaan dwingen. Maar de Chinees is geen Amerikaan met een erg grote mond, maar nog altijd een bedeelde Chinees. Kijk eens naar het verkeer in China, nooit getoeter, nooit een middelvinger, nooit gesneden, nooit stilgezet en bedreigd. Mijn overtuiging, China zal niet militair Taiwan innemen. En zoals eerder gezegd er zijn gigantische economische belangen over en weer en een 20% van de Taiwanse bergers woont feitelijkn8n China en is enkel met de vakantie periode in Taiwan. Het voert te ver om hier op Tibet enz in te gaan. Wel is duidelijk dat wij als zg beschaafde westerlingen ons nog steeds moeten schamen wat we in het verleden China hebben aangedaan.
Heel fijne verdere prachtige fietstocht.