01. Fietsen in Chinese handelsdynamiek

We gaan weer in China fietsen! Komend weekend laden we onze fietsen en onszelf in een vliegtuig richting Hong Kong. Daar verblijven we enkele dagen. Vervolgens fietsen we via Macau een maand door vooral de Chinese provincie Guangdong, het hart van industrie, handel en innovatie in China met steden zoals Guangzhou en Shenzhen. We zijn benieuwd of we ook iets meekrijgen over hoe daar de handelsoorlog wordt ervaren, zoals die onlangs door de Amerikaanse regering is gestart.

Tachtig kilometer en tachtig jaar oorlog

Dit paasweekend maakten we een fijne Achterhoekse ‘oefen-fietsrit’ (dat was een veel leukere fietsreis-voorbereiding dan het ook noodzakelijke huis poetsen voor de logees tijdens onze reis…). We fietsten vanuit ons dorp Harfsen naar het stadje Groenlo (en terug), zo’n tachtig kilometer. Sinds de Donald Duck nr. 43 in 2024 helemaal in het teken van de slag om Grolle (nu: Groenlo) stond, wilde Ageeth graag deze stad een keer bezoeken. De slag om Grolle in 1627 was een cruciale gebeurtenis in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648), omdat het een succesvolle ommekeer betekende voor de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in hun strijd tegen de Spaanse overheersing. Grolle was in die tijd een sterke vestingstad en een belangrijk knooppunt van handelsroutes.

Godsdienstoorlog en oprichting VOC

De avond voor onze fietstocht bleek dat in Groenlo net een nieuw museum was geopend, het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog (NMTO), geheel gewijd aan deze oorlog. Dat was een mooi doel voor onze tocht. Vermoedelijk zullen binnenkort de landelijke kranten over elkaar heen buitelen met vijfsterrenrecensies over dit gloednieuwe museum NMTO. Inhoud, opzet en locatie van het NMTO zijn geweldig.

Waar in Nederland vind je bijvoorbeeld een gloednieuw museum in een schitterend verbouwd kerkgebouw van 750 jaar oud? Godsdiensttwist was de belangrijkste drijfveer van de tachtig jaren oorlog, die twee jaar na de beeldenstorm van 1566 begon. Het museum verhaalt over de gruwelen van deze lange oorlog, maar ook over een bijzonder ‘bijproduct’ in deze periode: de oprichting van de VOC in 1602, halverwege de oorlog. En dit allemaal ondersteund met live-muziek uit die periode!

Eerste handel tussen Nederland en China

In het westen van de Nederlanden was toch zoveel stabiliteit, dat deze private Compagnie kon worden opgericht voor enerzijds handel en anderzijds voor het voeren van zee-oorlog námens de Staat. Het ondernemerschap van de VOC werd nauwelijks door wetten gekaderd. Dat leidde naast veel winst ook tot, zoals we nu weten, criminele excessen in de vorm van roof, doodslag en totslaafmakerij. Daarnaast echter bracht de VOC ook de eerste handelscontacten tussen Nederland en China tot stand. Daarmee is de cirkel van ons tochtje naar Groenlo rond. Het museum NMTO liet ons zien dat de uit oorlogsnood geboren VOC leidde tot de eerste evenwichtige handel tussen Nederland en China in Fuzhou (oude naam: Hoksieu). Wat later vestigde de VOC zich ook in Guangzhou (‘Kanton’). ‘Handelsvrede’, zo zou je die eerste betrekkingen tussen Nederland en China kunnen noemen.

Religieuze missie en handelsbelangen in de 17e eeuw

In het boek “Alles onder de hemel – Ferdinand Verbiest en de ontdekking van China” schetst Veerle De Vos het leven van Ferdinand Verbiest (1623-1688), een Vlaamse jezuïet die in de 17e eeuw aan het hof van de Chinese keizer Kangxi werkte. Verbiest wist met zijn wetenschappelijke kennis, vooral op het gebied van astronomie, een unieke positie te verwerven in een tijd waarin China nog grotendeels gesloten bleef voor westerse invloeden. De jezuïeten probeerden christelijke waarden te combineren met respect voor Chinese tradities, zoals voorouderverering, wat spanningen opleverde met de Rooms-Katholieke Kerk. Tegelijkertijd speelde Verbiest een cruciale rol in de handel en diplomatie tussen Europa en China, waarbij hij de wederzijdse fascinatie en wantrouwen blootlegde. Het boek laat zien hoe religieuze missie en economische belangen elkaar kruisten in de vroege contacten tussen Europa en China, en speelt zich voor een deel af in Macau en Guangzhou. Aanrader!

Handel met het moderne China: Shenzhen

Shenzhen wordt het “Chinese Silicon Valley” genoemd en is een wereldwijd centrum van innovatie. In slechts enkele decennia transformeerde het van visserdorp tot technologische metropool, dankzij de aanwijzing tot de eerste speciale economische zone in China in 1980. Toen had Shenzhen slechts 30.000 inwoners, nu is het de derde stad van China met 17,5 miljoen mensen. Met een sterke focus op AI, 5G, robotica en duurzame energie trekt de stad toptalent en investeerders van over de hele wereld aan. Shenzhen is een cruciale speler in de toekomst van technologie en innovatie. We zien er enorm naar uit om de regio van Hong Kong, Shenzhen en Guangzhou met eigen ogen te zien en ons al fietsend onder te dompelen in de vibes van de metropolen en hun innovatiedynamiek!

In de door de VS ontketende handelsoorlog riep China vandaag trouwens op tot een nieuwe interessante stap. China waarschuwt landen tegen het sluiten van economische deals met de VS die ten koste gaan van China. Hoe zal Europa zich de komende periode gaan verhouden tot de beide grootmachten? Het zijn dynamische tijden voor de wereld, en ook voor Nederlanders die in China gaan fietsen.

Reis met ons mee!

Tijdens onze China-fietsreis doen we weer dagelijks verslag van wat ons verbaast en verrast. Als je nog geen vaste meelezer bent maar dat wel wilt worden, meld je dan hier aan.

Ken je meer mensen die geïnteresseerd zijn in onze bevindingen? We stellen het op prijs als je via mail, app of sociale media de aanmeldlink bij hen onder hun aandacht brengt.