18. Vastgoed en terracotta

We zijn in Xuzhou, een stad waar ik eerlijk gezegd ook nog nooit van had gehoord, met drie miljoen mensen. Onze entree in de stad en wat we zagen in de buitenwijken en het centrum is voor mij aanleiding om wat te willen melden over vastgoedontwikkelingen in China. Verder is dit de oudste stad van de provincie Jiangsu en heeft de stad een beetje China-interne roem vanwege het op één na grootste ‘terracottaleger’ van China. Dat is niet de reden dat we hier zijn. Het was gewoon weer een handige verblijfplaats op onze Kanaal-route.

Een half miljard Polen

In China zijn in de afgelopen 40 jaar een half miljard mensen voor werk verhuisd van platteland naar stad. Vergelijk het met de migratie van Polen en Bulgaren en zo binnen Europa, maar dan in een aantal dat gelijk is aan de complete Europese bevolking. Voor zo verschrikkelijk veel migrerende mensen in zo’n korte periode moet je als land dus organiseren dat er verschrikkelijk veel nieuwe woningen worden gebouwd. Appartementen vooral, in grote woontorens. Projectontwikkeling verloopt net als bij ons in een samenspel tussen landelijke, provinciale en gemeentelijke overheden enerzijds, en grote bouwprojectontwikkelaars anderzijds. Maar als alles zo snel moet, en als er ook eigen belangen in het spel kunnen zijn, dan kunnen er hier en daar bijvoorbeeld wel eens wat foutjes worden gemaakt in bevolkingsprognoses, of kunnen prognoses bewust worden aangedikt om maar meer huizen te kunnen gaan bouwen.

Economen snappen het ook niet

Als ik nu een beetje om me heen kijk in het land, en we hebben inmiddels toch al zo’n 1.100 fietskilometers om ons heen gekeken, dan wordt er nog wel gebouwd, maar met veel minder enthousiasme dan een paar jaar geleden. Ook staan er nauwelijks nog van die prachtige wervende metershoge reclameborden bij de bouwprojecten. Het geloof dat alle appartementen verkocht of verhuurd zullen gaan worden lijkt aardig verminderd te zijn. Logisch: er is veel leegstand, en het bouwtempo lijkt in de loop der jaren groter geworden te zijn dan het migratietempo. Al jarenlang menen westerse economen dat er daarom in China een enorme implosie van de vastgoedmarkt te wachten staat, maar dit komt maar steeds niet. Kennelijk werken markten in China soms toch anders dan wij in het Westen kunnen begrijpen.

Wel sloop, geen nieuwbouw

Xuzhou kwam over als een vrij zorgelijk geval in projectontwikkelingsopzicht. In de buitenwijken was nog veel meer in aanbouw dan in andere steden. De vaart leek er helemaal niet in te zitten bij de projecten, zo met het oog van de toevallig langsfietsende westerse toerist dan natuurlijk hoor. Want wie ben ik nou eigenlijk om daar zoveel analyse en oordeel over te hebben. Niettemin ga ik nog even door. Het centrum van de stad was nog veel verontrustender.

Hele wijken waren er gesloopt. Daar stonden dan wel bouwhekken omheen, maar bij de meeste was helemaal geen spoor van bouwactiviteit.

Het komt vast goed

Voor een argeloze waarnemer zoals ik kwam het over alsof men begonnen was om enorm grote nieuwbouw- en sloop/vernieuwbouw- projecten uit te gaan voeren in deze stad, die allemaal aan het mislukken waren, en dat men nu met de handen in het haar zit hoe het nu in godsnaam verder moet met de stad.

Maar de werkelijkheid zou best eens anders kunnen zijn. Langetermijnvisie, onverstoorbaarheid, het komt wel goed, niet laten verwarren door tijdelijke tegenvallers. Ik ben benieuwd hoe deze stad in het bijzonder en Chinese steden in het algemeen er over tien of twintig jaar voor staan.

Een steuntje voor in de hemel

Het terracottaleger van Xuzhou bezochten we na onze 78 kilometer etappe. We waren wel trots dat het was gelukt zoals we ons hadden voorgenomen: vroeg uit de veren, doorfietsen, hotel inchecken, fietsen zoals altijd op de kamer zetten (nooit om toestemming vragen!), douchen, en met taxi naar de terracotta.

Duizenden gebakken kleipoppen van zo’n zestig centimeter hoog, gevonden in de jaren tachtig bij de bouw van een bedrijfspand, zo’n 2.000 jaar oud. Naar archeologen veronderstellen zijn de poppen bedoeld als symbolische steun voor de overleden toenmalige koning in het hiernamaals.

Eerbiedwaardige leeftijd

Wij vonden het vooral indrukwekkend om zo enorm veel kleipoppen van zo lang geleden bij elkaar te zien, en ook om te zien hoe men de poppen had geconserveerd in geklimatiseerde vitrines met een overdekkende grote hal, en dat er toch ook een goed zicht werd geboden aan het publiek. En alweer kreeg een van ons (ik dus), net als in eerdere musea, enorme korting op de entreeprijs omdat ik onlangs de leeftijdsgrens (60) heb bereikt die in China kennelijk als zeer eerbiedwaardig wordt gezien. Of men gaat er vanuit dat zestigplussers altijd armoe leiden, dat kan natuurlijk ook.

Fietsroute en overige foto’s