Veelkindpolitiek

Het was kil toen we vanochtend in onze gebruikelijke hoogzomer-fietsoutfit het hotel uitkwamen. Een graad of 22. Zo koud hadden we het nog niet meegemaakt. En het miezerde. De zon kwam zelfs helemaal niet tevoorschijn vandaag. De miezer en de bittere kou bleven. Heerlijk fietsweer, voor de negentig kilometer die voor ons lagen!

Gelukkige kinderen

In onze foto’s kwam je al vaker kiekjes met kinderen tegen. Chinese kinderen zijn veelal onbevangen, vrij in doen en laten. Ze spelen, maken plezier, komen over als gelukkige kinderen. Je ziet in het straatbeeld veel driepersoonsgezinnen: man, vrouw, kind. Maar we zien ook wel stellen met twee kinderen, en soms zelfs met drie kinderen van verschillende leeftijden, waardoor het logisch lijkt dat het allemaal hun eigen kinderen zijn.

Eénkindpolitiek

Van 1979 tot 2015 kende China een ‘één-kind- politiek’. Doel was om de enorm hoge bevolkingsgroei af te remmen. Het krijgen van een tweede kind werd strafbaar. Er waren wel heel wat uitzonderingen. Plattelandsgezinnen mochten een tweede kind krijgen als het eerste een meisje was. De eenkindmaatregel gold alleen voor Han-chinezen, en gold dus niet voor de 10 procent van de bevolking die tot een etnische minderheidsgroep behoorde. En na een scheiding mocht je met een nieuwe partner weer opnieuw één kind krijgen. De eenkindpolitiek werkte als een tierelier. In de jaren ’70 kregen vrouwen gemiddeld nog ruim 6 kinderen; na 1979 daalde dat heel rap tot notabene ongeveer hetzelfde niveau als in Nederland, gemiddeld zo’n 1,7 kinderen per vrouw.

Gesloten samenleving

De Chinese overheid werd op een zeker moment zelfs een beetje zenuwachtig van dit grote succes. Voor een stabiele bevolking is het nodig dat vrouwen gemiddeld ongeveer 2,1 kind krijgen. Ligt het vruchtbaarheidscijfer lange tijd laag, dan krijg je in een samenleving ‘ontgroening’ (te weinig mensen die het werk doen) en ‘vergrijzing’ (veel ouderen die niet meer werken en wel inkomen en dure (gezondheids-)zorg moeten ontvangen). Daarbij komt dat China een gesloten samenleving is. Anders dan in Europa vindt er nauwelijks immigratie plaats. Dus met een blijvend laag geboortecijfer krimpt China totdat er over een paar eeuwen praktisch geen Chinees meer over is.

Hoge kosten en veel drukte

In 2015 nam de overheid een drastisch besluit: voortaan mocht elk gezin twéé kinderen tellen, in plaats van (meestal) één. Dat zou het naderende demografische probleem wel kunnen keren! Maar er gebeurde bijna niks. Mensen waren allang zo gewend aan dat ene kind per gezin, dat iedereen dit normaal was gaan vinden. Men had helemaal geen zin in de hoge kosten en de drukte van een tweede kind. Het geboortecijfer bleef laag.

Damocles

In mei 2021 nam de overheid, tegen beter weten in natuurlijk, opnieuw een kloek besluit. Voortaan mocht elk gezin maar liefst dríe kinderen tellen. En een paar maanden later hief de overheid zelfs alle gezinsbeperkingen op. Vanaf dat moment mochten Chinese burgers net zoveel kinderen krijgen als ze wilden. Maar ja, nog steeds willen de meeste stellen één kind. En dus hangt de naderende ontgroening en vergrijzing als een zwaard van Damocles boven de Chinese samenleving. Als het een beetje tegenzit, dan gaat het grote (1,5 miljard mensen) China het kleine (125 miljoen mensen) Japan achterna: krimpende bevolking, en een overmaat aan oudere werkenden en dus een terugloop in vernieuwing en innovatie die immers altijd van jongeren moet komen. Het huidige China barst juist van de energie en dynamiek. Maar een sluipend vergrijzingsproces kan de boel in een paar decennia tijd hard doen kantelen.

Bijten in eigen staart

De bevolkingspolitiek vanaf 1979 in China is dus enorm succesvol geworden. Maar dit beleid bijt zichzelf nu in de staart. Benieuwd of China op een of andere manier dit demografische doembeeld nog weet af te wenden.

Toeristische aantrekkelijkheden

Morgen weer fietsen, maar slechts een relatief klein stukje. We komen in een, voor Chinese begrippen, vrij dunbevolkt gebied, en bovendien zonder toeristische aantrekkelijkheden. Dus zijn er maar heel weinig hotels. Daarom morgen maar een kilometer of zestig. Naar verwachting opnieuw in de motregen. Heerlijk!

Foto’s van de dag

Rijden we zomaar langs een oude Hakka – fortificatie! Zonder het Hakka-museum gisteren zouden we het niet herkend hebben.

Pfffhh..eindelijk een openbare WC onderweg, destijds bedoeld voor een straat met eenvoudige huisjes zonder eigen sanitair.

Nog van het ouderwetse soort: zonder deuren, alleen schotjes…

…en in de hoek een bak water met een schep om door te spoelen…

…in een prachtig oud dorpje.

Gezellig met z’n vijven op de scooter! Of de vier kinderen allemaal broertjes en zusjes van elkaar zijn, dat weten we niet. De Chinese overheid zou het wel toejuichen!

Veel vrijstaande huizen gezien in dit gebied.

In Guangdong was het Amerikaanse Budweiser populair, nu in Fujian zien we vooral Heineken.

Uitzicht vanuit onze hotelkamer op de 25e verdieping over de stad. In de verte een soort Euromast.

Dag 24 Chaozhou – Zhao’an 90 km.